Kupując drukarkę, analizuje się obsługiwane przez nią formaty, wydajność, koszt druku i ceny materiałów eksploatacyjnych. Jednak przeglądając różne modele drukarek możesz natrafić także na pojęcie tuszu pigmentowego i barwnikowego. Które z rozwiązań wybrać? Czemu niektóre modele korzystają tylko z jednego typu tuszu, a inne są hybrydowe?
Różnice między tuszem barwnikowym i pigmentowym
Tusz barwnikowy
W tuszu barwnikowym substancja koloryzująca (barwnik) jest rozpuszczona w wodzie i przyjmuje mikroskopijne rozmiary. Sprawia to, że w czasie druku cząsteczki barwnika wsiąkają w strukturę papieru. Ułatwia to uzyskiwanie wyraźnych wydruków o wysokiej rozdzielczości, cechujących się żywymi kolorami.
Zalety:
- Stosunkowo niższy koszt urządzeń, materiałów eksploatacyjnych i druku.
- Bardzo dobrze prezentuje się też na błyszczącym papierze.
- Wsiąkanie w papier ułatwia uzyskiwanie płynnych przejść tonalnych.
- Ułatwia eksploatację, gdy rzadziej korzystasz z drukarki.
- Bardzo szybkie schnięcie pozwala na natychmiastowe używanie wydruków.
Wady:
- Blaknie pod wpływem słońca (UV)
- Jest podatny na działanie wilgoci (co także sprawia, że może rozmywać sie pod wpływem zakreślaczy).
- To, że wsiąka w papier, sprawia, że nieco rozlewa się wzdłuż włókien, więc krawędzie mogą być delikatnie rozmyte (co w szczególności uwidocznia się przy tekście).
Podsumowując drukarki z tuszem barwnikowym są dobrym wyborem przy tworzeniu drukowaniu zdjęć do rodzinnego albumu i amatorskich materiałów graficznych o zastosowaniu edukacyjnym czy biurowym.

Przykładowa drukarka z tuszem barwnikowym Canon PIXMA TS3752i
Tusz pigmentowy
W tuszu pigmentowym w cieczy zawieszone są stałe cząsteczki pigmentu. Po naniesieniu ich na papier, nie wsiąkają w jego strukturę, lecz tworzą warstwę na powierzchni papieru. Taka niby drobna różnica ma bardzo istotne znaczenie.
Zalety:
- Przede wszystkim archiwalna trwałość – pigment jest odporny na działanie promieniowania UV. Jest więc wykorzystywany w druku galeryjnym, fotografii profesjonalnej i artystycznej, gdy wydruk ma poradzić sobie w długotrwałej ekspozycji na ścianie.
- Pigment radzi sobie także z wilgocią, nie rozmazując się pod wpływem wody. Do tego nie zmienia kolorystyki pod wpływem utleniania.
- Pigment nie wsiąka w papier, tak więc w przypadku druku tekstu, pozwala na uzyskanie jego bardzo wysokiej ostrości.
- Głęboka matowa czerń i neutralne szarośc pozwalają na tworzenie idealnych wydruków czarno-białych.
Wady
- Pigment tworzy warstwę na papierze, tak więc jest podatny na zadrapania i ścieranie. Trzeba się więc z takim wydrukami obchodzić ostrożniej.
- Technologie druku kolorowego oparte o pigment są droższe (dlatego stosowane są w profesjonalnych drukarkach, gdzie uzyskiwana jakość lub zastosowanie komercyjne rekompensuje poniesione koszty).
Drukarki w pełni oparte o tusz pigmentowy są adresowane do zawodowców, którzy nie chcą godzić się na żadne kompromisy, w szczególności dotyczące trwałości wydruków. Wyjątkiem są drukarki stricte biurowe, które skupiają się głównie na druku w czerni różnego rodzaju dokumentów i faktur.

Przykładowa, profesjonalna drukarka wykorzystująca system tuszów pigmentowych – Canon imagePROGRAF Pro-1000.

Canon MAXIFY GX1040 MegaTank – biurowa drukarka, wykorzystująca zalety druku pigmentowego
Rozważając wady i zalety różnych rodzajów tuszu, warto pamiętać, że niektóre z nich są korygowane przez konstrukcję drukarki. Przykładowo tusze pigmentowe mają mniejszą rozpiętość tonalną niż barwnikowe, ale za to w drukarkach z linii Canon imagePROGRAF stosuje się system aż 12-atramentowy. To sprawia, że finalnie wydruki z takiej drukarki będą biły na głowę każdy sprzęt barwnikowy.
Biorąc pod uwagę, co jest lepsze – druk barwnikowy czy pigmentowy – trzeba także pamiętać, że istotne jest nie tylko to, czym się drukuje, ale również na czym. Choć to temat na osobny artykuł to zaznaczę, że specyfikacje papieru mogą być optymalizowane pod kątem rodzajów tuszu. Wiele papierów jednak świetnie sobie radzi z obiema technologiami.

Papiery, takie jak np. Canon Pro Platinum, zostały opracowane tak, aby bardzo dobrze współpracować zarówno z pigmentowymi tuszami Canon Lucia, jak i barwnikowymi ChromaLife100+.
Drukarki z tuszem barwnikowym i pigmentowym
Producenci tacy jak m.in. Canon stosują sprytne rozwiązanie, które łączy w sobie zalety tuszu pigmentowego i barwnikowego. W wybranych modelach (seria Pixma S czy MegaTank G) czarny tusz jest pigmentowy. Zapewnia to ostry druk tekstu czy tabelek a także umożliwia korzystanie z zakreślacza tekstu bez obaw, że tekst się rozmarze. Pozostałe kolory są oparte o tusz barwnikowy, tak aby skorzystać m.in. z jego zdolności do tworzenia płynnych przejść kolorystycznych.
Ważna rzecz na koniec
Nie możesz użyć tuszu barwnikowego z urządzeniem przystosowanym do tuszu pigmentowego i odwrotnie. Doprowadzi to do wielu problemów, takich jak m.in. zaczopowanie dyszy. Na szczęście trudno się pomylić, bo wkłady czy buteleczki z tuszem są tak zaprojektowane, aby ograniczyć ryzyko pomyłki. Wybierając tusz do swojej drukarki, nie musisz także specjalnie zastanawiać się nad tym, czy jest pigmentowy czy barwnikowy – wystarczy sprawdzić zgodność z Twoim modelem na podstawie symboli na buteleczkach lub wkładach z tuszem.
Swoją drogą, jeśli nie jesteś profesjonalistą lub amatorem myślącym o uzyskaniu galeryjnej jakości wydruków, i nie poszukujesz sprzętu stricte biurowego, to w większości wypadków Twój wybór będzie kończył się na drukarce barwnikowej. Zalety i wady tych technologii w zasadzie z automatu profilują poszczególne modele sprzętu, tak więc nawet nie ma specjalnie sytuacji, że możesz wybierać pomiędzy modelem danej drukarki w wariancie barwnikowym lub pigmentowym (przykładowo wspomniana Canon PIXMA TS3752i jest po prostu barwnikowa, nie ma wariantu pigmentowego).
Mówiąc prościej, drukarka barwnikowa lub hybrydowa (z czarnym tuszem pigmentowym) to model zaprojektowany do druku dokumentów (seria Pixma), zdjęć do albumów, czy różnych materiałów, a drukarki pigmentowe Canon to w głównej mierze zaawansowane modele do druku fine-artowego (seria imagePROGRAF PRO), czy biurowego (seria Maxify), takiego gdzie kluczowa jest odporność wydruków.
Która drukarka Canon będzie najlepsza do zdjęć, a która do biura?
