Na taką fotograficzną eskapadę musieliśmy czekać ponad 50 lat! W nocy z 6 na 7 kwietnia 2026 roku astronauci misji Artemis II wykonali wiekopomne zdjęcia – zapierające dech w piersiach fotografie Księżyca. W tym artykule zebrałem dla Was te obrazy i ich parametry ekspozycji, a także sprawdziłem, jakie używali zestawy foto (okazuje się, że całkiem przyziemne). Zapraszam w podróż na Księżyc.
Czym wykonano zdjęcia Artemis II?
Wydawać by się mogło, że w taką podróż załoga Artemis II zabierze ze sobą tylko jakieś unikatowe aparaty. Okazuje się jednak, że do wykonania zdjęć, które w ostatnich dniach zachwyciły świat, wykorzystali seryjnie produkowane sprzęty. Co prawda flagowe, ale jednak do kupienia przez każdego ziemskiego fotografa czy fotografki. Pisałem już o tym w poprzednim artykule – zaskoczeniem było to, że głównie wykorzystywanym modelem aparatu była dziesięcioletnia lustrzanka Nikon D5. Jednakże w ostatnim momencie do misji został dołączony także Nikon Z9.
Astronauta Jeremy Hansens fotografuje kosmiczne widoki za oknem statku Orion. / Źródło: NASA
Początkowo tego bezlusterkowca nie było w luku bagażowym Artemis II, jednakże załoga specjalnie zabiegała o to, aby zabrać go ze sobą w podróż. Chcieli zbadać, jak promieniowanie kosmiczne wpływa na jego sensor. Poza tym załoga miała do dyspozycji swoje prywatne smartfony, którymi były iPhone’y 17 Pro Max. Na pokładzie statku Orion znalazły się także specjalnie zmodyfikowane kamery sportowe GoPro Hero4. Te też były rzecz jasna wykorzystywane do fotografowania misji. Więcej na ten temat w moim poniższym artykule.
Zachód Ziemi czyli ikoniczne zdjęcia Artemis II
Misja Artemis II jest odpowiednikiem misji Apollo 8 z końca 1968 roku. Wtedy też chodziło o okrążenie Księżyca, aby przygotować się do późniejszych lądowań. W czasie tamtej misji powstało jedno z najbardziej ikonicznych zdjęć w historii eksploracji kosmosu zatytułowane Wschód Ziemi. W czasie Artemis II powtórzono ten kadr, jednak na miarę XXI wieku. Tym razem zdjęcie zostało jednak zatytułowane Zachód Ziemi. Nie przez przypadek, bo w Apollo 8 Ziemia przed sfotografowaniem wyłoniła się zza Srebrnego Globu, a w czasie Artemis II znikała za nim. Wynikało to z trasy misji.
Zachód Ziemi – zdjęcie wykonane Nikonem D5 z obiektywem Nikon 80-400 mm f/4.5-5.6 przy ogniskowej 400 mm, f/8, 1/1000 s i 400 ISO. / Źródło: NASA . Opis: Przysłona f/8 zapewnia optymalną jakość obrazu dla tego obiektywu, a jednocześnie właściwą głębię ostrości przy tak odległych obiektach. Ogniskowa 400 mm spłaszczyła perspektywę, dając wrażenie bliższej relacji przestrzennej obiektów (podobny efekt do ukazania ogromnego Księżyca na tle wieży np. kościoła). Możliwe było ustawienie czasu naświetlania 1/1000 s i ISO 400, gdyż Ziemia i Księżyc, pomimo świecenia światłem odbitym, wciąż są bardzo jasnymi obiektami na tle czerni kosmosu.
Zaćmienie Słońca
Pozycja Artemis II względem Księżyca i Słońca sprawiła, że członkowie załogi mogli doświadczyć niezwykłego zaćmienia. W przeciwieństwie do krótkotrwałych zaćmień obserwowanych na Ziemi, bliska obecność Artemis II względem Srebrnego Globu sprawiła, że zaćmienie trwało godzinę. Oczywiście w czasie jego trwania powstały kolejne spektakularne ujęcia. Chociaż poniżej prezentuję zdjęcie wykonane Nikonem Z9, to zaćmienie rejestrowano także Nikonem D5 i kamerami GoPro Hero4.
Zaćmienie – zdjęcie wykonane Nikonem Z9 z obiektywem Nikon AF-D 35 mm f/2 z ustawieniami f/2, 2 s, ISO 1600. / Źródło: NASA . Opis: Tutaj konieczna była zupełnie inna strategia fotografowania i walka z niedoborem światła. Wybrane parametry są kompromisem pomiędzy stosunkowo niskim zaszumieniem i zachowaniem ostrej krawędzi Księżyca.
Zdjęcie Ziemi
Kolejną nową wersją ikonicznego ujęcia jest obraz całej Ziemi widzianej przez załogę Artemis II w czasie oddalania się w kierunku Księżyca. Obraz ten nawiązuję do jednego z najsłynniejszych zdjęć Ziemi zatytułowanego Blue Marble. Wykonała je załoga Apollo 17 w 1972 roku. Artemis II miała widok na Pacyfik, co pokazuje dosłownie, skąd wzięła się nazwa Błękitna Planeta.
Zdjęcie Ziemi – wykonane aparatem Nikon D5 z obiektywem Nikkor 14-24 mm f/2.8 przy ogniskowej 22 mm, f/4, ¼ s i ISO 51200. / Źródło: NASA Opis: To ISO wydaje się nieco dziwne, nieprawdaż? Ale okazuje się, że jest to zdjęcie przedstawiające zacienioną stronę Ziemi, tylko maksymalnie rozjaśnioną odpowiednimi ustawieniami ekspozycji i obróbką.
Kosmiczne selfie
“Takie tam przypadkowe zdjęcie z Ziemią w tle” – tak mogliby opisać swoje selfie członkowie i członkini Artemis II. I jak przystało na selfiki, wykonali je smartfonami. Każdy z ekipy wykonał sobie taką pamiątkę, w której Błękitna Planeta jest widoczna przez okno statku Orion. Jej blask oświetla delikatnie twarze ludzi. Do wykonania tych zdjęć wykorzystali przednie aparaty iPhone’y 17 Pro Max. Oczywiście w tym kontekście nie jest to próżny selfik. W szczególności, że twarze są zacienione, niemalże nierozpoznawalne, stając się uniwersalnym symbolem podróży ludzkości wokół Księżyca.
Selfie Christiny Koch wykonane iPhone’em 17 Pro Max. / Źródło: NASA
Ziemia widziana z okna statku Orion
W pamięć zapadło mi także to zdjęcie, ukazujące Ziemię w obramowaniu statku Orion. Moim zdaniem wymownie pokazuje, jak technologia może przynosić niebywałe rzeczy, ale przypomina także, że jest ona pułapką dla Błękitnej Planety. To zdjęcie może więc stanowić pewną przestrogę pośród czystych, monumentalnych ujęć ciał niebieskich obserwowanych z pokładu Artemis II.
Zdjęcie wykonane aparatem Nikon D5 z obiektywem AF-D f/2 35 mm z ustawieniami f/20, 1/250 s i ISO 250 / Źródło: NASA Opis: f/20 umożliwiło rozciągniecie głębi ostrości na całe zdjęcie, tak aby wyraźne były także fragmenty statku. Ziemia jest bardzo jasnym obiektem w przestrzeni, stąd przy tak mocno domkniętej przysłonie wcale nie było konieczne używane długiego czasu naświetlania czy podbijania ISO.
Podsumowanie
Warto pamiętać, że te zdjęcia to nie tylko zasługa sprzętu, czy statku Orion, ale również bardzo długiego szkolenia fotograficznego, któremu została poddana załoga Artemis II. Ta misja ma być dopiero wstępem do ponownej eksploracji Księżyca przez ludzi. Już w drugiej połowie 2027 planowana jest misja Artemis III, której zwieńczeniem ma być lądowanie ludzi na powierzchni Srebrnego Globu. Stąd z pewnością w najbliższej przyszłości nie zabraknie nam nowych kosmicznych ujęć.
