Wołają na niego Łysy i jak na razie dał się nam poznać tylko z jednej strony. Co więcej, niektórzy twierdzą, że jest zrobiony ze szwajcarskiego sera! Czy próbowałeś już sfotografować jego tajemniczą postać? Dowiedz się, jak fotografować Księżyc, w szczególności teraz, gdy ludzie znów wracają na jego powierzchnię!
Jakiego sprzętu potrzebujesz, żeby zrobić dobre zdjęcie Księżyca?
1. Aparat
Cóż nie da się ukryć – to niezbędna część wyposażenia. Jednakże w przypadku fotografowania Księżyca dużo ważniejszy jest dobór odpowiedniego obiektywu. Niemniej pozostańmy jednak na chwilę przy aparatach, bo tutaj mamy coś dla posiadaczy Micro 4/3. Otóż, o ile w fotografowaniu Srebrnego Globu im większe zbliżenie, tym lepiej (chyba że chcecie fotografować go w kontekście krajobrazu), o tyle pomocne będą aparaty z matrycą właśnie Micro 4/3. Ich współczynnik crop wynosi 2x, stąd dużo łatwiej jest nimi osiągnąć duże zbliżenia. Obiektyw 100 mm „staje się” 200 mm itd.
Matryca Micro 4/3 ma współczynnik crop 2x, co wykorzystują fotografowie przyrody czy sportowi. Ta cecha tego systemu jest też korzystna przy fotografowaniu Srebrnego Globu.
Często jednak zdjęcie przedstawiające Księżyc będzie stanowiło wycinek większego kadru. Jest to pomocne, gdy nie dysponuje się aż tak dużym tele. Aby przy takim zabiegu uniknąć zdecydowanej utraty jakości, warto skorzystać z aparatów o dużych matrycach – np. pełnoklatkowego. Niemniej każdym aparatem warto podjąć próby.
2. Teleobiektyw
Absolutne minimum to ogniskowa 200 mm, choć najfajniejsza zabawa zaczyna się od 300 mm w górę. Świetnie sprawdzą się także telezoomy, które umożliwią wykonanie zarówno zbliżeń samego Księżyca, jak i ukazania go poprzez szerszy kadr w kontekście krajobrazu. Wybierając obiektyw do fotografowania nieba, nie kieruj się wyłącznie ogniskową, weź pod uwagę ogólną jakość obiektywu.
Bardzo ciekawym zakresem ogniskowych do fotografowania Księżyca jest przykładowo 150-600 mm. Na powyższym zdjęciu znajduje się co prawda OM System M.Zuiko Digital 75-300 mm f/4.8-6.7 ED II, ale system Micro 4/3 ma współczynnik crop 2x, co daje kąty widzenia odpowiadające wspomnianemu 150-600 mm dla formatu pełnoklatkowego.
3. Statyw
Duża waga aparatu i teleobiektywu w połączeniu z długim czasem naświetlania, który jest niezbędny po zmroku, wymaga zastosowania statywu w celu uzyskania ostrych zdjęć. Fotografując bez statywu, rozmazane zdjęcie masz jak w banku. Dobór statywu jest w zasadzie taki sam jak przy fotografii krajobrazowej czy nocnej. Istotne jest, aby zachowywał bardzo dużą stabilność i sztywność, a także, aby umożliwiał swobodne operowanie kątem widzenia aparatu.
Solidny i sztywny statyw to podstawowe akcesorium, które pozwoli na uzyskanie ostrych zdjęć Księżyca.
Do fotografowania Księżyca polecamy wybrać głowicę 3-kierunkową, która umożliwia bardzo precyzyjne ustawianie położenia aparatu. Pracuje się z nią nieco wolniej niż z głowicą kulową, ale w przypadku Srebrnego Globu nie ma to aż takiego znaczenia. Za to głowica 3-kierunkowa umożliwi precyzyjne i komfortowe kadrowanie Księżyca.
Głowica kierunkowa pozwala na wykonywanie bardzo precyzyjnych korekt położenia aparatu – nawet o milimetry. Przy korzystaniu z teleobiektywu i fotografowaniu Księżyca będzie to niezastąpione.
4. Urządzenie do zdalnego wyzwalania migawki
Kabel synchronizacyjny, pilot na podczerwień lub samowyzwalacz z 10-sekundowym opóźnieniem. Po co? Żeby podczas wciskania migawki palcem, nie wprawić aparatu i statywu w drgania, przez które rozmaże się zdjęcie.
Istnieje kilka sposobów na takie wyzwolenie migawki, aby nie ryzykować poruszenia aparatu. Należą do nich wężyki spustowe, zdalne piloty czy zdalne wyzwalacze.
Zdalne wyzwalanie migawki jest także możliwe z poziomu urządzenia mobilnego poprzez Wi-Fi i Bluetooth dostępne w niektórych aparatach. Jednakże w przypadku fotografowania Księżyca jest to niewskazane, gdyż oczy dopiero po jakimś czasie przyzwyczajają się do ciemności, a spojrzenie na ekran smartfona niweluje to przyzwyczajenie do półmroku i trzeba zaczynać od nowa adaptację. Niemniej, gdy nie ma się innego akcesorium, to w przypadku fotografowania Księżyca jest to dobra alternatywa.
5. Filtr do nocnej fotografii
Filtry do fotografii nocnej i astronomicznej blokują fale o długościach odpowiadających za powstawanie efektu zanieczyszczenia nocnego nieba światłem. Świetnie sprawdzą się podczas fotografowania Księżyca w mieście czy na obszarach o dużym zanieczyszczeniu sztucznym światłem (czyli tak naprawdę niestety wszędzie poza chyba Bieszczadami).
Powyższe zdjęcia pokazują sposób działania filtra optycznego do fotografii nocnej. W tym przypadku jest NISI Natural Night.
Checklista – jak fotografować Księżyc?
1. Odpowiednie miejsce
Przed wyjazdem w plener zadecyduj, czy skupisz się tylko na fotografowaniu Księżyca, czy zależy ci na nocnym pejzażu z błyszczącą na niebie ozdobą. Taka decyzja wpłynie na dobór miejsca. Jeśli miejski krajobraz nie jest ci potrzebny w kadrze, wybierz się z dala od miasta, w miejsce które nie jest aż tak zanieczyszczone sztucznym światłem. Gdzie nocne niebo będzie najlepiej widoczne, sprawdzisz na tej mapie Light Pollution Map.
2. Odpowiedni czas
Wybierz się na zdjęcia dzień przed lub dzień po pełni Księżyca dla uzyskania większej ilości detali. Podczas pełni słońce świeci wprost na jego tarczę i odbija on wtedy w twoją stronę płaskie światło.
3. Pozycja Księżyca
Fotografuj Księżyc, kiedy jest co najmniej 30 i maksymalnie 45 stopni nad horyzontem.
4. Czas naświetlania, przysłona, ISO
Ustaw aparat w tryb manualny. Możesz zacząć od takich ustawień: ISO 100, przysłona f/8 lub f/16, czas naświetlania 1/30. Jeśli próbne zdjęcie okaże się za ciemne, wydłużaj czas naświetlania, żeby je rozjaśnić. Resztę parametrów staraj się trzymać na wyjściowym poziomie.
5. Rodzaj plików – RAW czy JPG?
Rób zdjęcia w rawach. Ten format plików zapisuje więcej danych o fotografowanej scenie. Pozwoli ci to „wyciągnąć” więcej szczegółów w trakcie obróbki, a także ustawić dokładny balans bieli. Jeśli nie umiesz jeszcze obsłużyć tego formatu plików i fotografujesz w JPG-ach, koniecznie włącz bracketing (dostępny w każdym aparacie) lub przetestuj tryb HDR (dostępny w niektórych aparatach). Balans bieli ustaw na światło dzienne (ikona w kształcie słoneczka).
6. Stabilizacja optyczna
Wyłącz stabilizację (VR) w obiektywie. To stała reguła, która obowiązuje podczas fotografowania ze statywu.
7. Ustawianie ostrości
Wyłącz również autofokus i postaraj się ostrzyć manualnie, ponieważ w takich warunkach automat może zrobić więcej złego niż dobrego. Użyj zoomu ustawionego na tarczę księżyca, żeby precyzyjnie ustawić ostrość.
8. Obróbka zdjęć
Najważniejsza rzecz w post produkcji to kolejność niektórych zabiegów. Najpierw popraw kadr, żeby księżyc zajmował jego większą część, później zastosuj filtr odszumiający i wyostrzający – w dokładnie takiej kolejności, nigdy odwrotnie. Musisz wiedzieć, że przy szczególnie długich naświetleniach szum może wyglądać tragicznie (na szczęście oprogramowanie graficzne radzi sobie z tym coraz lepiej). Jeśli najpierw wyostrzysz zdjęcie, zamiast je odszumić, algorytmy nie zrobią dobrze swojej roboty. Po prostu w takiej sytuacji oprogramowanie wyostrzy także szumy – a więc je podkreśli.
9. Wiedza o naturze
Żeby robić dobre zdjęcia Księżyca, musisz wiedzieć o nim kilka rzeczy. W jaki sposób się zmienia, jak porusza się po niebie, jakie zjawiska towarzyszą mu w różnych okresach itp. Warto poczytać o tym, przed wyruszeniem w plener lub zaprzyjaźnić się z aplikacją, która ułatwi ci jego poznanie. Przykładowe aplikacje na Androida.
Fotografowanie Księżyca to wspaniała przygoda, która może dać naprawdę wiele satysfakcji. Zachęcamy do spróbowania swoich sił. Jednakże niesamowite jest także obserwowanie Księżyca przez lornetkę. Jeśli nie robiłeś lub nie robiłaś tego nigdy wcześniej, to gwarantuję Ci, że odkryjesz Srebrny Glob na nowo. Nie musisz mieć do tego żadnej specjalistycznej lornetki – nawet podstawowe modele dadzą ciekawy efekt. Oczywiście zachęcamy również do obserwacji przez teleskopy!
Nocne niebo można odkrywać na wiele sposobów – poprzez aparaty z teleobiektywami, lornetki czy teleskopy.
Dlaczego warto skorzystać z lornetki do obserwacji astronomicznych?
Jeśli dobrnąłeś do końca tego artykułu i chcesz czytać więcej na ten temat, zapisz się na newsletter!
10 komentarzy
Dzień dobry. Ale, coś mi tu nie gra. W punkcie 4. czas naświetlania, przysłona, iso, pisze Pani „Jeśli próbne zdjęcie okaże się za ciemne, wydłużaj czas naświetlania, żeby je rozjaśnić.” Chyba jest odwrotnie, im krótszy czas naświetlania tym mniej światła, a więc zdjęcie może być niedoświetlone, a długi czas naświetlania tym więcej światła i zdjęcie ciemniejsze. Proszę o wyjaśnienie. Zakładam oczywiście, że się mylę. Być może fotografia rządzi się swoimi prawami. Jestem początkujący w sztuce rysowania światłem. Z poważaniem. William Łaszcz
W tekście wszystko jest w porządku.
Im dłuższy czas naświetlania, tym więcej światła zdąży wpaść do środka aparatu na matrycę, więc zdjęcie będzie jaśniejsze. Jeśli zdjęcie wychodzi za ciemne, należy wydłużyć czas naświetlania, żeby je rozjaśnić.
Super dużo ciekawych informacji podałaś. Szukam i coś mi to cienko idzie, jak są zrobione foty nienaturalnie wielkiego księżyca, a obok np małe domy czy drzewa, cokolwiek
Efekt nienaturalnie wielkiego Księżyca to niestety fotomontaże złożone z dwóch zdjęć. Jedna fotka to ogromny zoom w stronę Księżyca a potem drugi kadr szerokim kątem. Najlepiej ustawić wtedy aparat na dobrym statywie, wykonać zdjęcie teleobiektywem, odkrecic go, zalozyc obiektyw szerokokątny i wykonać drugie :)
Myśle że telezoom 400- 800 , bez elektroniki z przejściąwką pod dany aparat.
1/30 sekundy na takim czasie będzie poruszony minimum to 1/160 sekundy i to za mało.
Jeśli użyjesz statywu oraz wyzwolisz aparat zdalnie lub ustawisz 5sek opóźnienia, nie ma prawa nic się poruszyć. nawet z czasem dłuższym niż 1/30 sek.
Pozdrawiam
Mam aparat Nikon D800, jaki poleciłabyś obiektyw do robienia zdjęć księżyca. Mam jeden o ogniskowej 500mm ale nie jestem z niego zbyt zadowolony.
Posiadam aparat sony a58 z obiektywem 18-55
Jaki obiektyw byłby dobry do robienia zdjęć księżyca?
Znalazłam 5 obiektywów, które warto rozważyć. Zerknij na ten link https://www.cyfrowe.pl/obiektywy-do-lustrzanek-tele-zoom,1,12,507/p/22/Sony.html Różnią się one dosyć mocno jakością i ceną, gdyż nie wiem, jaki masz budżet. Osobiście wybrałabym ten https://www.cyfrowe.pl/aparaty/obiektyw-sony-70-400-mm-f-4-f-56-g-ssm-ii.html z uwagi na ogniskową.