Są efekty, których nie da się uzyskać w oprogramowaniu graficznym czy w post produkcji. I takie, których estetykę bardzo trudno podrobić w komputerze. I dlatego właśnie, pomimo faktu, że aplikacje potrafią już coraz więcej, stare poczciwe filtry optyczne nie wychodzą z mody. Zajrzyj do tego artykułu, aby dowiedzieć się, które z nich przydadzą się w czasie uprawiania poszczególnych gatunków fotografii.
W tym artykule zakładam, że wiesz, do czego służą poszczególne typy filtrów. Jeśli pojęcia filtr połówkowy, szary, polaryzacyjny, czy UV brzmią dla Ciebie jeszcze zagadkowo, to zajrzyj do poniższego tekstu. A później wróć do tego, aby szybko dowiedzieć się, jakie filtry przydadzą Ci się w Twojej przygodzie z fotografią.
Polaryzacyjny, szary, konwersyjny czy UV – jaki filtr fotograficzny kupić?
Fotografia tradycyjna
Zacznę dosłownie od początku, bo od czasów sprzed pojawienia się cyfry. Fotografia tradycyjna wciąż jest bardzo popularna, w szczególności wśród tych, którzy chcą odpocząć od matryc i poczuć magię fotografowania na filmie światłoczułym. Jakie wtedy przydadzą się filtry? Oczywiście wszystko zależy od tego, jakie zdjęcia chcesz robić (patrz dalszą część artykułu), ale warto w tym momencie podkreślić znaczenie filtra UV.
O ile w fotografii cyfrowej tak naprawdę pełni obecnie jedynie funkcję zabezpieczającą przednią soczewkę obiektywu, o tyle przy pracy z materiałem światłoczułym jest już nieco ważniejszy. Światło ultrafioletowe może skutkować spadkiem ostrości i kontrastowości rejestrowanych obrazów na filmie, stąd fotografia tradycyjna wymaga sięgania po niego częściej, niż tylko w celu ochrony sprzętu.
W fotografii tradycyjnej pomocne są także filtry kolorowe zmieniające barwę światła docierającego do materiału światłoczułego. Przydadzą się podczas wykonywania zdjęć czarno-białych, wpływając na to, jak odwzorowane są poszczególne motywy – przykładowo filtr czerwony przyciemnia niebo, budując dramaturgię na zdjęciach.
Filtr żółty B+W Basic 022 Yellow MRC 1102645 72 mm minimalizuje zamglenie wywołane niebieskawym odcieniem światła dziennego.
Fotografia portretowa, ślubna i modowa
Filtry szare kojarzą się głównie z fotografią krajobrazową, ale fajne zastosowanie można dla nich znaleźć także przy portrecie i modzie. Przede wszystkim taki filtr umożliwi korzystanie z ultra szerokiej przysłony i uzyskanie małej głębi ostrości nawet w środku słonecznego dnia. Ponadto można go zastosować w kreatywny sposób, tworząc np. ujęcia, gdzie model lub modelka stoją nieruchomo pośrodku rozmytego tłumu (sytuacja zdjęciowa podobna do fotografowania rozmytej wody, tylko że tutaj będziesz mieć do czynienia z potokiem ludzi). Taki filtr umożliwia też inne kreatywne zabawy z dłuższymi czasami naświetlania przy dowolnych warunkach oświetlenia.
Filtry polaryzacyjne mogą przydać się w czasie portretowania osób noszących okulary lub znajdujących się za szybą, czy w pojazdach. Poza tym są pomocne, gdy scenerią dla Twoich portretów stanie się jezioro, rzeka czy inny zbiornik wodny.
Poza tymi popularnymi filtrami w portrecie i modzie stosuje się także inne, nieco mniej znane filtry. Mam na myśli filtry efektowe takie jak np. Black Mist, które zmiękczają obrazy i nadają im nieco marzycielski charakter. Mają dodatkową cechę, która sprzyja portrecistom – tuszują nieco niedoskonałości skóry.
Fotografia krajobrazowa
Fotografia krajobrazowa to królestwo filtrów szarych i połówkowych. Malarsko rozmyte chmury i woda są zasługą ich panowania nad światłem docierającym do matrycy bądź filmu. Filtry połówkowe umożliwiają zrównoważenie ekspozycji, tak aby z łatwością poprawnie naświetlić jasne niebo i ciemniejszą ziemię.
Ale filtry szare i połówkowe swe mądre rządy współdzielą z filtrami polaryzacyjnymi. Te także stanowią jeden z podstawowych elementów wyposażenia fotografów krajobrazowych. Poza redukowaniem refleksów pozwalają na „podbicie” chmur i zwiększenie kontrastu nieba. Do plecaka warto też wrzucić różnego rodzaju filtry efektowe, takie jak np. Black Mist, który doda ciekawego uroku kadrom. Jeśli uprawiasz fotografię krajobrazową tradycyjnym aparatem, nie zapomnij wrzucić do torby filtra UV.
Fotografia architektury i wnętrzarska
Tu dla odmiany pierwsze skrzypce będzie grał filtr polaryzacyjny. W szczególności loftowe i industrialne budownictwo lubuje się w szkle, a to wymaga poradzenia sobie z refleksami i odbiciami. Oczywiście przydadzą się także filtry szare czy połówkowe. Dla tych fotografia architektury i wnętrzarska znajduje ciekawe zastosowanie. Gdy masz do wykonania zdjęcie budynku, przed którym kręci się wielu ludzi, a nie ma sposobu zatrzymania ruchu, ustaw bardzo długi czas naświetlania przy pomocy filtra szarego, a przy odpowiednio dobranych parametrach, poruszający się na zdjęciu ludzie znikną z kadru.
Gdyby przy tej fotografii użyć filtra szarego i jeszcze bardziej wydłużyć czas naświetlania, turyści zwiedzający muzeum „rozpłynęliby się” i zniknęli z kadru.
Fotografia przyrodnicza i sportowa
Fotografia przyrodnicza i sportowa to gatunki, które dużo bardziej niż pozostałe wiążą się z ryzykiem uszkodzenia sprzętu. Dlatego tutaj warto pomyśleć przede wszystkim o filtrze ochronnym. Pozostałe filtry będą raczej służyć sporadycznie do uzyskiwania różnych specyficznych efektów (przykładowo filtr szary przy robieniu portretów zwierząt w słoneczny dzień przy chęci zachowania płytkiej głębi ostrości).
Fotografia reportażowa i streetowa
Tutaj podobnie jak w przypadku fotografii przyrodniczej i sportowej głównie ważne jest zadbanie o bezpieczeństwo optyki. Filtr szary może przydać się przy portretach. Streetowcy lubią sięgać po filtry polaryzacyjne, aby tworzyć ciekawe ujęcia przez szyby.
Fotografia produktowa i makro
Przy uwiecznianiu produktów czy martwych natur filtr polaryzacyjny będzie podstawą wyposażenia – w szczególności jeśli fotografujesz biżuterię czy metalowe przedmioty. Filtr polaryzacyjny może zredukować refleksy na skrzydłach owadów, ale z drugiej strony w makrofotografii często trwa walka o światło, stąd polar zabierając go nieco, może komplikować sprawę. Niemniej makro fotografowie lubią po niego sięgać, a w szczególności w warunkach studyjnych.
Początkujący makrofotografowie mogą spróbować swoich sił z filtrami close up, umożliwiającymi powiększanie obiektów, tak aby przyglądać się miniaturowym owadom itp. Jest to jednak raczej rozwiązanie dla, nad którym można się zastanowić, gdy chcesz spróbować, czy w ogóle ten typ fotografii jest dla Ciebie, a domyślnie lepiej sięgać po makro obiektywy.
Astrofotografia i fotografia nocna
Astrofotografia wykorzystuje szereg specjalistycznych filtrów – dzięki nim możliwe jest wyizolowanie różnych długości fal elektromagnetycznych, tak aby analizować nocne niebo i pokazywać je na różne sposoby. Należą do nich filtry H-alfa, OIII, SII itp. Tak naprawdę temat ten zasługuje na osobny tekst. Zakładając więc, że artykuł ten jest adresowany raczej do początkujących pasjonatów robienia zdjęć, na tę chwilę zostawię podpowiedź, iż warto przede wszystkim sięgnąć po filtr redukujący wpływ zanieczyszczenia świetlnego. Dzięki temu uda się wydobyć więcej szczegółów nocnego nieba.
Pod osłoną nocy kryje się więcej fascynujących ujęć – nie tylko nocnego nieba. Jeśli lubisz po zmroku ruszać w miasto i fotografować nocne scenerie miejskie, to wtedy także sięgnij po filtry do fotografii nocnej.
Efekt działania filtra NISI 150X150 mm Natural Night
Podsumowanie
Oczywiście filtry polaryzacyjne, szare, połówkowe, efektowe i UV przydadzą się w każdym gatunku fotografii, ale chciałem tym podsumowaniem podpowiedzieć, o których trzeba pomyśleć na początek, i które w niektórych przypadkach stanowią tak naprawdę podstawowy element wyposażenia. Filtry ochronne warto używać przez cały czas, gdyż wiadomo – nigdy nie wiadomo. Podziel się w komentarzu, które filtry używasz i czy zdarza Ci się znajdować dla nich nieco mniej typowe zastosowanie?
Jeśli dopiero rozpoczynasz przygodę z fotografią, to zajrzyj do poniższych tekstów, gdzie znajdziesz więcej informacji na temat tego, jak używać filtrów optycznych i do czego tak naprawdę służą.
Filtr polaryzacyjny w akcji, czyli jak pozbyć się odbić z auta na zdjęciu
