Mówi się, że prawdziwe piękno nie przemija. Niestety, czasami nawet najpiękniejsze wydruki, mogą z czasem tracić kolory, blaknąć, chłonąć wilgoć itd. Dlatego w tym artykule podpowiadam, jak zadbać o wydruki, tak aby jak najdłużej cieszyć się świetnymi fotografiami na ścianie czy na półce. W pierwszej części omówiłem kwestie doboru drukarki i tuszu. W drugiej części pozostało zatem dobranie właściwego papieru i zwrócenie uwagi, na kwestie związane z tym, gdzie i jak zostanie zaprezentowane zdjęcie.
Dobór papieru
Wydawać by się mogło, że przy wytrzymałości wydruków najważniejsze jest to, czym drukujesz. Ale równie istotne jest to, na czym drukujesz. Przy doborze papieru rozstrzał jest naprawdę szeroki – od możliwości uzyskania legendarnej, 100-letniej wytrzymałości, do takiej, która nie przetrwa nawet sezonu.
W ofercie producentów, takich jak np. Canon znajdziesz różne papiery – od najprostszych, do podstawowych zastosowań po serie profesjonalnych papierów Pro Platinum.
Najważniejszym parametrem jest to, czy papier jest bezkwasowy (Acid-free). Takie właśnie są m.in.specjalistyczne papiery archiwalne, pozwalające na stworzenie wydruków, które przetrwają nawet 200 lat. Przede wszystkim wykorzystuje się je do stworzenia wydruków z myślą o sprzedaży kolekcjonerom, do galerii sztuki czy muzeów. Dla takich zastosowań zarezerwowane są najdroższe typy papierów z certyfikatami i hologramami potwierdzającymi oryginalność. Do domowych zastosowań wystarczą tańsze warianty, które wciąż cechują się dobrą odpornością.
Pamiętaj jednak o tym, że niezależnie od tego, jaki papier wybierzesz, jego prawdziwy potencjał wyciągnie dobór odpowiedniej metody druku. Przy używaniu tanich zamienników tuszu nie pomoże nawet świetny papier archiwalny. Nie musisz jednak konieczne sięgać po papiery archiwalne dla profesjonalistów. Przykładowo Canon oferuje wiele ciekawych papierów adresowanych także do amatorów, którzy po prostu chcą cieszyć się rodzinnymi zdjęciami. One wciąż zachowują bardzo dobrą wytrzymałość.
Przykładowy papier Canon SG-201 ma deklarowaną trwałość wydruków 100 lat w przypadku przechowywania w albumie i 30 lat za szkłem.
Na trwałość wydruku ma także wpływ rodzaj powierzchni. Najlepszym wyborem jest papier matowy lub półmatowy. Skuteczniej rozpraszają UV, a więc są mniej podatne na negatywny wpływ światła słonecznego. Z kolei papiery błyszczące mają tendencję do przyklejania się do szkła, co może mechanicznie uszkodzić zdjęcie przy zdejmowaniu ramy.
Gramatura papieru a jego wytrzymałość
O trwałość wydruku może zadbać także jego gramatura – choć tutaj sprawa jest związana głównie z odpornością mechaniczną. Grubsze papiery (o wyższej gramaturze, np. 230-260 g/m2) są sztywniejsze, co samo w sobie utrudnia ich uszkodzenie poprzez zagięcie. Dodatkowo są mniej podatne na falowanie pod wpływem wilgoci. Cienkie papiery (o niskiej gramaturze) mogą załamywać się w ramce pod własnym ciężarem. Grubsze papiery pozostaną sztywne, trzymając pion i płaszczyznę przez długi czas.
Jak zadbać o wydruki – przechowywanie wydruków
Największym zagrożeniem dla zdjęć w ramce jest Słońce i to niezależnie czy je wieszasz, czy stawiasz na półce. Wieszając zdjęcie, nie myśl tylko o tym, gdzie ładnie będzie się prezentowało, ale także, gdzie długo takie pozostanie. Unikaj wieszania zdjęć tam, gdzie będą na nie padały bezpośrednio promienie słoneczne. Lepiej wybrać inną ścianę niż ta, która znajduje się naprzeciwko południowego lub zachodniego okna. Dobrym wyborem są ściany prostopadłe do okna, czy miejsca, gdzie znajduje się jedynie światło rozproszone.
Mniej oczywiste jest unikanie wieszania zdjęć na zimnych ścianach zewnętrznych czy nad grzejnikami. W takich miejscach zdjęciom możesz zaszkodzić skondensowane wilgotne powietrze – lub odwrotnie, zbytnio przesuszone. W efekcie zdjęcie może przyklejać się do szyby, czy się pofalować.
Wyzwaniem jest wieszanie wydruków w łazience czy w kuchni. Tam zbiera się wilgoć, która może powodować falowanie wydruku, rozmywanie szczegółów, zmianę kolorystyki itp. (te negatywne efekty uzależnione są od metody druku). W takich miejscach lepiej jest przykładowo postawić na termosublimację, gdyż technologia ta zapewnia wodoodporność wydruków.
W miejscach o zwiększonej wilgotności dobrym pomysłem mogą być wydruki z drukarki termosublimacyjnej Canon Selphy CP1500.
O zdjęcie warto zadbać już po wydruku, ale jeszcze przed włożeniem do ramki. Wydruki atramentowe muszą wyschnąć, stąd po ich wyjściu z drukarki daj im jakiś czas, zanim włożysz je pod szybę. Chociaż wydruk może wydawać się suchy w kilka chwil, to jednak przez jakiś czas trwa pełne schnięcie i utrwalanie barwnika. Zamknij je w ramie dopiero po upłynięciu rekomendowanych 24 godzin.
Passe-partout
Pomocny w wydłużaniu żywotności zdjęć jest także passe-partout (czyli kartonowa ramka umieszczona pomiędzy fotografią a krawędzią ramki). Pojęcie to się rozszerzyło na każdą pustą przestrzeń pomiędzy fotografią a ramką, ale tak naprawdę chodzi o to, aby passe-partout było grubsze niż wydruk. Dzięki temu powstaje przestrzeń pomiędzy powierzchnią papieru fotograficznego a szybą/pleksi ramki. Pozwala to na stworzenie strefy buforowej, która zapobiega przyklejeniu się wydruku do szyby, gdyby pod nią zebrała się wilgoć. Wtedy, gdyby zaszła potrzeba otwarcia ramki, nie dojdzie do zniszczenia schowanej w niej fotografii. Pamiętaj jednak, aby passe-partout także było bezkwasowe, gdyż w innym przypadku z czasem zacznie żółknąć.
Passe-partout to nie tylko estetyka. To także dodatkowa ochrona fotografii. / Źródło: Wikimedia Commons
Podsumowanie
Trwałość profesjonalnych wydruków komercyjnych to jeszcze dłuższa historia, ale chcąc uzyskać trwałe wydruki w amatorskich i pół amatorskich zastosowaniach, pamiętaj o tych kilku wskazówkach. Podsumowując – zapomnij o papierze biurowym i sięgnij po lepsze papiery przeznaczone do druku zdjęć. Postaw na matową lub półmatową powierzchnię. Wybierz miejsce prezentowania fotografii nie tylko tam, gdzie ładnie wygląda, ale gdzie będzie miało lepsze warunki. Powodzenia!
